Hoogleraar parlementaire geschiedenis en directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis prof. dr. Ronald Kroeze sprak op vrijdag 11 oktober 2024 zijn oratie uit over de waarde van parlementaire geschiedenis en de herontdekking van de parlementaire enquête.

Enkele dagen daarvoor nam het CPG een podcast op waarin Ronald Kroeze samen met CPG-onderzoeker Fons Meijer nader ingaat op de thematiek uit zijn oratie.  De podcast is te luisteren via Spotify en Apple podcasts.

Parlementaire enquêtes volgen elkaar in hoog tempo op: de ene is nog niet voorbij, of de andere is alweer begonnen. Denk bijvoorbeeld aan de enquêtes naar de gaswinning in Groningen, naar het fraudebeleid, of eerder naar de Bouwfraude en IRT-affaire.

Kroeze wijst erop dat ze gaan over misstanden en overheidsfalen, en hij noemt ze ‘schandaalenquêtes’. Regelmatig wordt in beschouwingen benadrukt dat dergelijke enquêtes wijzen op achteruitgang en verval van de parlementaire democratie. Kroeze betoogt echter, en daarin ligt de waarde van parlementaire geschiedenis, dat enquêtes vooral duiden op verandering: van opvattingen over overheidsbeleid, democratische controle en goed bestuur. Hij laat dit zien door terug te gaan naar de eerste in deze nieuwe reeks schandaalenquêtes: die naar het dramatische faillissement van scheepsbouwconcern Rijn-Schelde-Verolme (RSV) in 1983/84.